Insulinomen

Insulinomen bij de fret.

door: Tineke Deden, dierenarts dierenkliniek Leidsche Rijn

De aandoening die ik eigenlijk het meest tegenkom bij aangeboden zieke fretten in onze praktijk is het insulinoom (of insulinomen). Daarom leek het mij nuttig om het hoe en waarom van deze ziekte nog eens uit te leggen.

 

De meeste fretteneigenaren hebben wel eens van een insulinoom gehoord of zelf ooit een fretje gehad met deze aandoening. Wat is nu precies een insulinoom? Hoe ontstaat deze en wat is de beste behandeling?
In de alvleesklier, die verbonden is met de dunne darm en waar de oa. de enzymen worden gemaakt voor de vertering van het voedsel in de darm, liggen groepjes cellen die de insuline maken (de zogenaamde eilandjes van Langerhans).

 

Insuline regelt de opname van glucose door de lichaamscellen en is een belangrijke energiebron. Voor het zenuwstelsel en de hartspier is het zelfs de enige bruikbare energiebron, daarom zijn deze organen zo gevoelig voor het glucosegehalte in het bloed. Andere lichaamscellen kunnen ook nog gebruik maken van vetten. (fretjes met een insulinoom vallen daarom sterk af).

 

De fret is een echte carnivoor en heeft voor zijn stofwisseling goed verteerbare eiwitten en vetten nodig. In de voeding van de als huisdier gehouden fret zitten vaak te veel koolhydraten (vooral als het voer van onvoldoende kwaliteit is zoals honden- of kattenvoeding). De theorie is dat deze koolhydraten de insulineproducerende cellen te veel stimuleren waardoor deze gaan “woekeren” Er ontstaan dan hyperplasiehaarden oftewel insulinomen.

 

Een fret die insulinomen heeft heeft een te laag glucosegehalte in het bloed (het tegenovergestelde van suikerziekte waarbij juist door een tekort aan insuline een hoog glucosegehalte ontstaat!) en daardoor ontstaan de klinische symptomen. Het eerste wat opvalt is dat de fret gewicht verliest. Hij spreekt zijn vetten en spiereiwit aan als energiebron in de stofwisseling omdat glucose onvoldoende voorhanden is. Het is belangrijk om je fret elke week te wegen en zijn zomer en wintergewicht te weten, zodat je snel weet dat er iets niet goed is met je fret. Het zenuwstelsel dat afhankelijk is van de glucose, kan niet goed meer werken. De achterhand verliest zijn kracht: het fretje glijdt uit met de achterpootjes en slingert met lopen. Soms zie je af en toe groenige ontlasting in de poepbak. Groene ontlasting hoort NOOIT en is altijd een teken dat het fretje niet goed eet omdat het ergens niet lekker van is. Door versuffing door het lage glucosegehalte slaapt het fretje langer en dieper en gaat minder vaak en voldoende eten (ook omdat ze wat misselijk zijn).

 

Door het tekort aan voedsel wordt de ontlasting slijmerig en groen, de kleur van niet-omgezette galkleurstoffen. Er ontstaat een gevaarlijke situatie, want door het tekort aan voedsel gaat het glucosegehalte in het bloed verder omlaag en kan het fretje in een zogenaamde “hypo” belanden:krampen, bewusteloosheid en tenslotte coma. Dit kan in een paar uur ontstaan.

 

Als je er toevallig niet bij bent (bv omdat je een hele dag werkt) kun je het fretje zomaar dood vinden. Het is belangrijk, als je een fretje met insulinomen hebt, je altijd druivensuiker (dextro-energy) in huis hebt, waarmee je een fretje uit een hypo kunt halen. Je moet dit mengen met wat water en dit voorzichtig in het bekje druppelen of smeren. De glucose wordt direct door het slijmvlies in de bek in de bloedbaan opgenomen. Het fretje komt weer bij en als het diertje weer kan slikken kun je kleine beetjes walthampapje voeren.

 

Het best is thuis de eerste hulp verlenen en dan pas een dierenarts op te zoeken voor een bloedonderzoek en eventueel glucose infuus.

 

 

Een aantal jaren geleden werden insulinomen operatief behandeld, d.w.z. chirurgisch verwijderd. De zichtbare dan, de nog niet zichtbare groeiden alsnog uit en binnen enkele maanden kunnen er opnieuw problemen ontstaan. Vooral bij relatief jonge dieren (3 a 4 jaar) is dit wel een optie omdat zij nog een behoorlijke levensverwachting hebben. Een oudere fret (vanaf 4 a 5 jaar) kan beter met medicijnen behandeld worden.

 

Een combinatie van prednisolon (stimuleert de glucose aanmaak in de lever en heeft een remmend effect op de hyperplasiehaardjes) en diazoxide (een medicijn uit de humane geneeskunde dat direct de insulineafgifte remt) werkt nog het beste. De juiste dosering voor elk individueel fretje moet bepaald worden dmv herhaaldelijk bloedonderzoek. Daarnaast is een dagelijkse gift in 2 of 3 porties van een walthampapje nodig voor de direct bruikbare energie. Als het fretje stabiel is kan het diertje gedurende 1 of 2 jaar nog een heel goed leven hebben!

 

 

Artikel verschenen in "Het Mokje"nr 3 2012